O nas

        Folklor kaszubski to zjawisko niepowtarzalne, chociaż wciąż mało znane, a więc tym bardziej zasługujące na popularyzację. Propagują go liczne zespoły regionalne, czerpiące z bogatej skarbnicy kaszubskich ludowych pieśni, muzyki i tańca.  Jednym z nich jest Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA”.

           W 1974 r.  wśród władz miasta i powiatu kościerskiego powstała myśl powołania zespołu , który reprezentowałby bogatą sztukę i tradycje regionu, kontynuując w tym zakresie działalność zapoczątkowaną  przez twórców Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Kaszubskiej” – Lubomira Szopińskiego i Władysława Szulca. Organizację powierzono Stanisławowi Kroskowskiemu, dyrektorowi Społecznego Ogniska Muzycznego, który mając już spore doświadczenie i wiedzę o kulturze muzycznej Kaszub, zostaje jego kierownikiem artystycznym i autorem opracowań muzycznych.

          Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA” to jednak nie instytucja, to nie „gmach”, to nie biuro, kierownictwo czy zarząd. To blisko czterdziestopięcioletni wysiłek setek ludzi, starszych i młodszych. Składają się na niego tysiące godzin prób, setki godzin spędzonych podczas podróży w autobusach, setki występów, trema i stres, rozterki okraszone kroplami potu.  

         KZPiT „KOŚCIERZYNA” to również tysiące widzów, to rzęsiste oklaski, to satysfakcja z udanych występów, to poczucie radości i dobrze spełnionego zadania. Tak przekuwa się w rzeczywistość potrzeba prezentowania bogatego dorobku i tradycji sztuki ludowej Kaszub. Jest to kontynuacja dzieła zapoczątkowanego w latach .50 przez wybitnego syna Ziemi Kościerskiej Lubomira Szopińskiego oraz twórcę obecnego Zespołu – Stanisława Kroskowskiego. Wielkość ich dzieła polega na tym, że mimo różnorodnych przeciwności, zawirowań i nieprzyjaznych klimatów idea jest podtrzymana, kultywowana i wciąż kontynuowana.

        Działający od 1974 r. obecny  Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA” przechodził różne etapy organizacji oraz formy wykonawczej – od prezentowania widowisk obrzędowych oraz prostych form muzyczno – tanecznych, do prezentacji w  formie artystycznie opracowanych suit. Było to możliwe nie tylko dzięki umiejętnościom kierownika Zespołu oraz instruktorów, ale również dzięki wstąpieniu w szeregi Zespołu osób o pewnym doświadczeniu scenicznym.

           W 1978 r. ukształtowała się nowa forma wykonawcza, której jesteśmy wierni do dziś. Wszystkie programy w repertuarze „KOŚCIERZYNY” opracowywane są w formie tematycznych suit. W skład Zespołu wchodzi czterogłosowy chór mieszany, zespół instrumentalny oraz grupa baletowa. Rozbudowany aparat wykonawczy pozwala na lepszy przekaz wartości muzycznych, artystyczne przetwarzanie folkloru, wprowadzenie języka literackiego, umożliwiając, obok anonimowego folkloru, wykorzystanie pozycji bardziej współczesnych twórców i kompozytorów regionu, w tym autorskich kompozycji Twórcy Zespołu – Stanisława Kroskowskiego. Współczesną twórczość regionalną nawiązującą do folkloru można nazwać kontynuacją tradycji folklorystycznych a prezentacja tego dorobku to jeden z głównych celów działalności Kaszubskiego Zespołu Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA”.  

        Od początku swego istnienia Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA” działa przy Kościerskim Domu Kultury im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie. Jest zespołem amatorskim w pełnym tego słowa znaczeniu. Tworzą go mieszkańcy naszego miasta oraz otaczających je okolicznych wsi. Przez szeregi Zespołu (uważanego przez wiele osób, również spoza regionu, za reprezentacyjny zespół Kaszub Południowych) przewinęło się kilkaset osób kultywujących poprzez śpiew, muzykę i taniec tradycje regionu kaszubskiego. 

           Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA” uczestniczył we wszystkich imprezach konkursowych organizowanych na terenie Polski Północnej i nie tylko. Wraz z latami pracy oraz wzrostem umiejętności i poziomu artystycznego przybywało Zespołowi sukcesów. Jest laureatem wielu festiwali i przeglądów w kraju i za granicą, wśród których znajdują się m. in. zajęcie pierwszego miejsca i zdobycie pucharu Wojewody Gdańskiego – głównej nagrody na Turnieju Talentów Tanecznych w Gdańsku (1977),  zdobycie drugiej nagrody – „Srebrnego Tura” (1978) oraz „Złotego Tura” (1979) – głównej nagrody na Przeglądzie Folkloru i Muzyki Kaszubskiej w Chojnicach czy „Błękitnej wstęgi Wisły” – głównej nagrody Turnieju Zespołów Folklorystycznych Regionów Nadwiślańskich w Kwidzynie (1979). W tym samym roku Zespół zdobywa główną nagrodę na Festiwalu Zespołów Folklorystycznych Polski Północnej w Gdańsku. Na III Krajowym Przeglądzie Dorobku Kulturalnego Wsi „Przytoczna Gorzów – ’80” „KOŚCIERZYNA” zdobywa trzecią nagrodę – „Brązowego pługa”.  

      16 lipca 1984 r., w uznaniu za prezentowany wysoki poziom artystyczny i dotychczasowy dorobek oraz szczególny wkład w rozwój kulturalny regionu, Rada Państwa nadaje Kaszubskiemu Zespołowi Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA”  Złoty Krzyż Zasługi.

      W latach .90 Zespół dwukrotnie otrzymuje też nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki. W ostatnim dziesięcioleciu Zespół zdobywa m. in. Grand Prix XI Przeglądu Zespołów Kaszubskich w Wierzchucinie (2009), a także Grand Prix oraz główną nagrodę za najlepsze widowisko artystyczne na Nestia Festival w Bułgarii (2012). W 2014 r. otrzymuje Złotą Odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

           Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „KOŚCIERZYNA” należy również do stowarzyszenia CIOFF – Polskiej Sekcji Międzynarodowej Rady Stowarzyszeń Folklorystycznych, Festiwali i Sztuki Ludowej.

          Sukcesy KZPiT „KOŚCIERZYNA” nie są dziełem przypadku, wyrosły bowiem na podbudowie wielkich tradycji śpiewaczych i folklorystycznych Ziemi Kościerskiej, a ich autorami byli i są jej mieszkańcy.

      Z satysfakcją z dotychczasowych osiągnięć artystycznych oraz nadzieją na przyszłe lata Zespół pragnie wynosić muzykę kaszubską na orbitę ogólnokrajowych zainteresowań, torując jej drogę do zajęcia poczesnego miejsca w naszym narodowym dorobku kulturalnym.